Historisch gebouw met hoge ramen en een pannendak, naast een gracht met een brugleuning.

Overige

Museum Gemaal De Hooge Boezem: waterbeheer in machines, kaarten en films

Hoe kun je wonen en werken onder zeeniveau? In Museum Gemaal De Hooge Boezem achter Haastrecht krijgt die vraag een tastbare geschiedenis. Je bekijkt er originele machines, maquettes, kaarten en films over waterbeheer. Het gemaal werd in 1872 gebouwd om dat wonen en werken mogelijk te maken. Voor een bezoek moet je wel onderscheid maken tussen de reguliere seizoensopening, groepsrondleidingen op afspraak en bijzondere dagen.

Machines, maquettes en het verhaal van de polder

Volgens het museum zijn er originele machines te bekijken. Daarnaast laten kaarten, films en maquettes zien welke vraagstukken bij de waterhuishouding horen en welke oplossingen daarvoor zijn bedacht. De films in de filmzaal zijn ook in het Engels te bekijken.

Het verhaal gaat daarbij verder dan overtollig water wegpompen. Zoals het museum uitlegt, betekent polderbeheer ook dat het waterpeil in droge perioden op peil moet blijven. Daarmee behandelt de presentatie zowel het historische belang van het gemaal als de bredere opgave om water te beheren.

Eerder beschreven aanbod over dijken en overstromingsrisico’s

Het museum heeft op zijn website de expositie ‘Dijken, onze veiligheid’ in de ruimte ‘Bedreigingen’ beschreven, over dijkversterkingen en overstromingsrisico’s. Daarbij konden bezoekers via een touchscreen bekijken hoe ver hun huis bij hoogwater onder water komt te staan. De huidige beschikbaarheid is niet bevestigd.

Een bijzondere stoomdag is geen gewone museumdag

Bij de seizoensafsluiting van 2026 waren er rondleidingen en konden bezoekers de Expo Big Five-speurtocht doen. Stoommannen van Stoomgemaal De Tuut uit Appeltern hadden voor die gelegenheid verschillende stoommachines meegenomen. Volgens het verslag in de Goudse Post kwamen bijna zeventig mensen naar het gemaal.

Die meegebrachte machines hoorden bij die bijzondere dag. Het verslag betekent dus niet dat je tijdens ieder regulier bezoek werkende stoommachines ziet. Het museum neemt ook deel aan onder meer de jaarlijkse Nationale Molen- en Gemalendag en Open Monumentendag; het programma daarvan moet per editie worden bekeken.

Opening en een rondleiding plannen

Het museum staat volgens de toeristische website In de Krimpenerwaard aan de Hoogstraat 31 in Haastrecht. Een actueel rooster voor individuele bezoeken is niet bevestigd.

Groepen kunnen volgens de website van het gemaal het hele jaar op afspraak komen en krijgen een persoonlijke rondleiding. Ook voor schoolbezoeken worden verschillende mogelijkheden genoemd.

Foto: G.Th. Delemarre, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons